د ښكلا د څښتن ستر رب په نامه چې ښكلا ته يې د ښكلا په وركولو خپل لويښت او ښايست ثبوت كړى دى.                                                                            د خوست ويب پاڼې ته په خيرراغلي!                             ويښ يو بيدار يو څه ويده خو نه يو             جزبې لرو په ژوندون كې  څه مړه خو نه يو

اسلام دژوند پروګرام ( پرلپسۍ لړۍ (۴ )

b_150_100_16777215_00_images_stories_khostsite_01_abdul_rahman_furqani.jpg


لیکنه :  شهیدسید قطب
 هر يو دين د ژوند تيرولو لپاره يوپروګرام دی .

د ټولنيز نظام  او اعتقادي تصور تر منځ ژورارتباط شته ، بلکې سربیره پدې ژور ارتباط په حقیقت کې ټولنیز نظام له همدغه اعتقادي تصور څخه زیږدلی دی .. ټولنيز نظام د ټولو خاصيتونواو ښیګڼوسره سره د اعتقادي تصوريوه څانګه ده ؛ چې  د ژوند او فطرت سره مرحله په مرحله وده کوي ، او د هغه تفسيراوانځور سره مطابقت پيدا کوي کوم چې اعتقادي تصور يې د انساني وجود په هکله وړاندي کوي ، هغه چې  دانساني ژوند لپاره ورته اړتیا ده ، او کوم چې د دغه انساني ژوند مقاصد دي . 

دټولنيز نظام دا ډول زيږون او د اعتقادي تصور سره ئې مطابق  وده او لوئېدل هغه سم وضعیت دی چې بايد دا نظام ئې پراساس ولاړ وي ، بلکې دا هغه یوازنی سم وضعیت دی چې باید دا نظام پرې ولاړ وي ،  هيڅ يو ټولنيز نظام په فطري ډول او سم ټوګه نشي پيدا کيدلې او لوئيدلي تر څو چې د هغه هر اړخيزه تصور په بنيادونو نه وي ولاړ کوم چې د خلقت حقیقت ، دانسان مرکز او حيثيت پدي کون کې ، د انساني وجود مقصد پدي کون کې تفسيروي .. ځکه چې د ټولنيز نظام پايله بايد دا وي چې د انساني وجود مقصد پوره کړي ..  انسان ته په دې دنیا کې د ژوند تیرولو لپاره چې کوم  حقوق ورکړ شوی ، هغه ئې د ژوند تیرولو لیاره رسموي ، او هغه لارې چارې چې په کومو باندې  خپلو مقصدونو ته رسیدلی شي او یا د یوبل سره ارتباط ساتلی شي او د یوه نظام د جوړښت اراده لري .. او دا راز نور ټول ارزښتونه چې د ټولنيز نظام څخه خبرې کوي... 

 هر هغه ټولنيز نظام چې پرته لدې بنيادونو په نوروبنیادونو ولاړ وي هغه به طبيعي ټولنیز نظام نوي . بلکې عارضي نظام به وي .  په فطري بنيادونو به نه وي ولاړ ، او ژوند به ئې ډیر لنډ وي ،د دغه نظام په چوکاټ کې دانسان او کون تر منځ  رغښت او دانساني فطرت اودهغې اړتياوې نشي تر لاسه کيدلاي ، کومې چې بايد د ټولنيز نظام په چوکاټ  کې تر لاسه شي . هر کله چې ټولنيزنظام خپل بنيادي خصوصيت له لاسه ورکړي نو هرو مرو به انسان پداسي نظام کې له مصيبتونو او کړاونو سره لاس ګريوان وي ، کيداي شي دا غير فطري نظام د يوې مودې لپاره د مادي ګټو او آسايشونواو مادي توليداتو لامل شي ، خو په آخر کې بيا هم  دا عارضي نظامونه د دې لپاره چې د انساني او کوني فطرت سره په ټکر کې دي به تباه او له منځه ولاړ شي ..

               ~                         ~                           ~

د اعتقادي تصور او ټولنيز نظام په منځ کې دا  ارتقا او هر اړخيز توب د ربط يوه ذريعه ده ، ممکنه ده چې په هغه کې نه يوازي ټولنيز نظام  وي ، بلکې د انساني ژوندانه ټول اړخونه اولارې چارې ، د وګړو احساسات ، اخلاق ، عبادت ، مذهبي ډوډونه او دستورونه او د ځمکې په مخ د انسان هر ډول مصروفيتونه  پکښي شامل وي .

د دي ټولې مسئلې بل تفسير دا دي .. چې هر دين کله چې د اعتقادي تصور زيږندوي وي هغه د ژوندانه کړنلاره په ګوته کوي .. او د دين مطلب هم دا دي چې هغه د ټولنيز نظام پروګرام په ګوته کوي ، او د انسان په ټول خوزښت  حاکم وي . او داعبارت هم پر خپل ځاي صحيح دي .. چې دژوند لپاره هره پروګرام (دين ) دی . ديوې ډلې دين هغه کړنلاره ده کومه چې د دې ډلې اړتياوي پر ځاي کوي .  خو که چيري د دې ډلې نظام د اعتقادي او رباني تصور په بنياد ولاړ وي نو بيا خو دا د الله تعالی نظام دي ، او دا ډله د الله تعالی په دين ده .. د دې پر خلاف که چيرې د دې ډلې نظام  دکوم پادشاه يا د قومې مشراو يا دخلکو د تصور په بنياد ولاړ وي – د بشري فلسفوې ،مذهب يا تصور نه يې سر چينه اخيستي وي ـ  نو بيا دا ډله د پادشاه په (دين )يا دقوم  د مشر په(دين )   يا دخلکو په  (دين  )  ده  .. د الله تعالی په دين نده ، ځکه چې د الله تعالی د تګلارې متابعت نکړي هغه تګلاره چې د الله تعالی له دين نه سرچينه اخلي نه د کوم بل دين څخه .  (۳) !.

د بشري نظرياتو ، مذاهبو ، او ټولنيزوفلسفو خاوندان لدې حقيقت څخه مخ نه اړوي چې دوي : خپل نظريات او فلسفوې  مذهبونو او ارزښتونو ته د عقيدې نوم ورکوي ؛ او غواړي چې خلک د دوي نظريات اوفلسفوي ټولنيز نظامونه د خپل ژوند په عملي ډګر کې  د عقایدو په څیر ومني ؛ او غواړي چې د دوي دا نظريات او پر قومي او ملي بنسټونو باندي ولاړ نظامونه د ديني عقيدې ځاي ونيسي ..

کمونستي (اشتراکي ) نظام يوازي ټولنيز نظام نه .. بلکه  پر يوه اعتقادي تصور باندي ولاړاعتقادي نظام هم دی .. چې  د دغه کون په مادیتوب باندي اعتقاد لري ، او پکې د تناقضاتو او تضادونو په شتون اعتقاد لري ، او دغه تناقضات او تحولات کوم چې په کون کې پیښیږي  د کون د ارتقاء او نوښت لامل ګرځي ، او دغه راز مادياتو ته فسادي ماديات ويل کيږي ،اودا راز تاریخ یوازې د اقتصادي اړخه تشریح کوي  ، او د بشري ژوندانه پرمختګ او ارتقا توليداتو او وسائلو ته منسوبوي ..او داسي نور . نو ځکه دا يوازي ټولنيز نظام نه ، بلکه پر اعتقادي تصور باندي ولاړ – څرنګه چې داوه کيږي چې په اعتقادي تصور باندي ولاړ ټولنيز نظام دي .. خوددغه نظام د اعتقادي تصور  او عملي  او تطبیقي اړخ  تر منځ  ښکاره بیلتون موجود دی چې  هیڅوک ترې سترګې نه شي پټوالای ! .

همدا راز د ژوند ټول پرګرامونه او د هغه نظامونه ، کومو ته چې د هغه جوړونکی عقاید وايي او وایي : دا زموږ (ټولنیزه عقیده ) زموږ ( وطني عقیده ) د هیواد پالنې عقیده او زموږ (قومي عقیده ) ده .. او په حقیقت کې دا ټول صادق او ریښتني تعبیرونه دي ، ځکه چې د ژوندانه  لپاره هر پروګرام او د ژوند لپاره هر نظام په خپل وار د دغه ژوند (دین) دی ، نو بیا کوم خلک چې د دغه پروګرام او هغه نظام تر سیورې لاندې ژوند تیروي ، د هغوی دین همدغه پروګرام یا همدغه نظام دی ، نو که چیرې د دوی د ژوند پروګرام  او نظام د خدای تعالی له لوری وي ، دوی به د الله تعالی په دین وي ، او که د دوی د ژوند تیرولو پروګرام او نظام د بل چا له لوری وي ، نو دوی به د هغه بل چا په دین وي ، او دا یو داسې څرګند حقیقت دی ، چې هر څوک پرې پوهیږي .

که دغه څرګند او روښانه حقیقت ته وکتل شي ، نو دا خبره د لمر په څیر روښانه او ځلانده ده ، چې د خدای تعالی دین یوازې یو وجداني عقیده نه ده ، چې د بشري ژوندانه له عملي ډګر څخه ګوښه شوې وي ، او نه هم د تعبدي مناسکو یوه مجموعه ده کوم چې مسلمانان ئې په فردي او ټولنیز ډول پرخای کوي ، او نه هم دا د شخصي او ذاتي چارو مجموعه ده ، چې  د دغه دین شریعت  پرې مسلط وي ، په داسې حال کې چې د ژوند په نورو ټولو چارو باندې کوم بل شریعت مسلط او حاکم وي ، چې د بل مصدر څخه اخیست شوی وي ، او د ژوند لپاره بل پروګرام او نظام ټاکي ، کوم چې د الله تعالی له دین څخه ئې سر چینه  نه وي اخیستې .

هیڅوک چې د (دین ) په مفهوم پوه وي ، دا تصور نشي کولای چې د خدای تعالی دین دی  د خلکو په وجدانونو کې ګوښه شوی وي ، او یا دې یوازې د دوی په تعبدی مناسکو او ذاتي او شخصي چارو کې تمثیل شي ، د دوی د ژوند ټول فعالیتونه  دې راوننغاړي ،  د دوی په ټول ژوند دی حاکم او برلاسی نه وي ،  د دوی د ژوند خوزښت دی په هر لور رهبري نه کړي ، او همدا راز دی د دوی تصورات ، افکار ، احساسات ، اخلاق ، کرادار ، فعالیتونه او اړیکې  دې په هر لور رهبري نه کړي .. نه ، دالله تعالی دین یوازې د آخرت ګټلو لپاره نه دی راغلی ، تر څو د دنیاوي ژوند ټولې چارې  راوننغاړي او هغه کوم بل دین ته پریږدي ! .

دا راز تصور او خیال د خدای تعالی په قدرت او عظمت پورې خندا کول دي ، هغه دا چې خدای تعالی د ژوند یو اړخ خو تنظیموي او څاري ئې او پکې تخصص لري ، او د ژوندانه نور ډیرو اړخونو  ته نور خدایان او (اربابان )  دی ، او هغوی دا چارې تنظیموي او پرمخ ئې بیایي . دا یو بې بنیاده او بې اساسه تصور او خیال دی ، څوک چې داسې تصور او خیال لري ، په حقیقت کې هغوی په ځان پورې خاندي ، که چیرې دوی ته حقیقت له دغه سم اړخ څخه څرګند شي ، د هدایت په رڼا کې ئې وویني  او پرې پوه شي . نوربیا

د خوست ویب پاڼې سندریزې برخې ته ښه راغلاست

خوست ویبپاڼه په فيسبوک کې خوښ يې کړئ

اسلام او مذهب

اسلام اودښځو حقوق !

by عبدالصمد .بهير

د إمام سرخسي ژوند

by ژباړن: سيف الإِسلام إِسلامي

لنډې کېسې

د انسان د ژوند کیسه ؟

by ذ بیح الله شریفې
یو نفر په زنګله کې رووان وو چی یو ناساپه زمري ورپسی مڼډی وهلی خو دا نفر مخکی وو او زمری شاته دواړو مڼډی وهلی هم داسی په…

غبرګون / لنډه کیسه

by خوشال کونړي مزاروال
د خوشال کونړي مزاروال لیکنه جوار څڼه بمبل دي. د جومې(جمعې) شپه ده. بختوره په کور کې د ناچارې ورځې یوازې پاتې ده. مور یې…

خبرتیاوي ,غونډي او پيغامونه

فروري 19, 2016 1542

په بلجیم کې د مشاعرې خبرتیا!

by jawed ahmadzai
فروري 19, 2016 1504

دفاتحې خبرتیا !

by jawed ahmadzai

میړاني دي چې یادیږي

فروري 19, 2016 1704

مرحوم ډاکټر عبدالوکیل‏

by Shah Hussain Khuramzai
میړنی دی چی یادیږی. په افغانستان کی داسی یو واقعی خدمتګار چی ساری به یی نه وی او د ملک هر وګړی او هری کورنی ته یی تر…

دخوست کتابتون

د شعرونو برخه کې نوي او تازه شوي شعرونه

فروري 19, 2016

د پرګنو ژبې

by سمیع الدین افغاني
فروري 19, 2016

د ژوند بهیر

by سمیع الدین افغاني
فروري 09, 2016

تسلي

by ارواښاد غني خان با با
فروري 09, 2016

ژوند خو تله دي

by ارواښاد غني خان با با

راپـورونـه او مـرکې

نومبر 30, 2015 2205

دښاغلي سميع الدين افغاني سره ادبي مرکه / دمرکې لمړ ۍ برخه.

by سميع الدين افغاني
زرلښت ډاډکام-کله اوڅنګه مو په شاعري پيل وکړکه لمړنی شعرمو په يادوي هغه هم مونږ سره شريک کړئ سميع الدين افغاني : ما له…

تاریخ څه وایی

مئي 19, 2013 6458

پښتانه د ولس پیژندني له نظره

by د ارواښاد ډاکتر کبیر ستوري
(د ارواښاد ډاکتر کبیر ستوري له ناچاپه لیکنو څخه) د لیکلو نیټه: فبروري ۱۹۷۳ پښتانه په افغانستان کښې تر ټولو ستره ولسي…