د ښكلا د څښتن ستر رب په نامه چې ښكلا ته يې د ښكلا په وركولو خپل لويښت او ښايست ثبوت كړى دى.                                                                            د خوست ويب پاڼې ته په خيرراغلي!                             ويښ يو بيدار يو څه ويده خو نه يو             جزبې لرو په ژوندون كې  څه مړه خو نه يو

علم اقتصاد و نظام اقتصادی

b_150_100_16777215_00_images_stories_khostsite_000000000001.jpg

 
وقتی ما بخواهیم آنچه را اسلام در بارهء اقتصاد دارد مورد گفتگو قرار دهیم ، نا گزیریم نخست فرق بین علم اقتصاد و نظام اقتصادی را بدانیم و بعد از دانستن این فرق تشخیص دهیم که آیا اسلام دارای علم اقتصاد است، که از اصول اقتصاد و طرق تکثیر تولیدات و تزئید ثروتهای فردی و اجتماعی بحث میکند و راههای علمی و آزموده شدۀ آنرا می آموزاند، یا اینکه تنها نظام اقتصادی را طرح ریزی میکند، که مال و ثروت را از ناحیهء حقوق مردم زیر بحث گرفته حقوق و وجائب را درین باره تعیین و تثبیت میکند؟  .                                                                                   
أساسا علم اقتصاد عبارت از جستجو و تجربه طرق مؤثر تری است که با استفاده از آن در تولیدات اقتصادی افزایش به عمل آمده و مصرف تولیدات با احتیاجات واقعی مردم همآهنگ میگردد، بدون آنکه با موضوع عدالت اقتصادی و حقوق و وظا‌یف مالی مردم ارتباطی داشته باشد.  و نظام اقتصادی عبارت از مجموع احکام و مقرراتیست که وظایف و حقوق مالی مردم را تعیین مینماید و هدف آن تامین عدالت اقتصادی بین آنها میباشد، بدون آنکه با طرق علمی و میتود های تجربی موضوع افزایش و تکثیر تولیدات تماس بگیرد.                                                             
پس اصولیکه  هدف آن تکثیر تولیدات و افزایش اموال و دارائی ها بوده، علم اقتصاد، و مبادئیکه هدف از آن تامین عدالت و تشخیص حقوق و وظایف مالی مردمان باشد نظام اقتصادی است. بنا بر این بحث از اسباب و عوامل ازدیاد تولیدات زراعتی، صنعتی، تجارتی و امثال آن، و بحث از قانون عرضه و تقاضا و قانون تحدید دستمزد ها و .. علم اقتصاد، و بحث از حقوق و وظایفیکه بین کارگر و کار فرما، مالک زمین و کشتمند، اجاره دهنده و اجاره گیرنده، فروشنده و خریدارو قرض دهنده و قرض گیرنده، دارا و نا دار، دولت و افراد و .. وجود دارد، نظام اقتصادی است.  همچنان بحث از حدود ملکیت فردی و حدود ملکیت اجتماعی، و اینکه آیا ملکیت فردی اصلا باید وجود داشته باشد یا خیر؟ و در صورتیکه باشد آیا آزاد و جلو گسیخته مطلق باشد، به ترتیبیکه هیچ گونه انتها و سرحدی را نمیشناسد، یا حدود و قیودی داشته باشد، و در ساحه محدود و معین تبارز و فعالیت کرده بتواند و سائر ساحات را برای ملکیت اجتماعی آزاد بگذارد.  به این ترتیب بین این دو ملکیت نظم و هم آهنگی بر قرار شود، نظم و هم آهنگی که متناسب با نظم و هم آهنگی فرد و اجتماع از لحاظ فطرت باشد .. بحث از اینگونه مسائل از جمله نظام اقتصادی است که آنرا مذهب و مسلک اقتصادی نیز یاد میتوانیم. این فرق درست مانند فرقی است که بین علم طب و نظام صحی وجود دارد که مطالعه اعضاء و ترکیبات پیچیده بدن انسان و مطالعه اطوار مختلفیکه بدن در طول حیات خویش آنرا طی میکند، و مطالعه جراثیم و مکروبهای امراض و مطالعه مواد طبیعی که ضد جراثیم و مکروبهای مذکور بوده و ضرر انها را دفع میکند، مطالعه این گونه امور از لحاظ تعلق آن با صحت انسان علم طب یا علم صحت نامیده میشود که تأمین عدالت صحی و تشخیص وظائف مردم در آن ملحوظ نمیباشد.  اما بحث از تعیین مسئولیت دولت در برابر مریضان و مسئولیت صحتمندان در برابر

آنان، و بحث از مسئولیت هر کس در برابر صحت خویش یا در برابر صحت عامه و ..، نظام صحی است که هدف آن تأمین عدالت در زمینه مذکور میباشد..

b_150_100_16777215_00_images_stories_khostsite_000000000002.jpg    
اساسي برخه: چاپي اثار

د خوست ویب پاڼې سندریزې برخې ته ښه راغلاست

خوست ویبپاڼه په فيسبوک کې خوښ يې کړئ

اسلام او مذهب

اسلام اودښځو حقوق !

by عبدالصمد .بهير

د إمام سرخسي ژوند

by ژباړن: سيف الإِسلام إِسلامي

لنډې کېسې

د انسان د ژوند کیسه ؟

by ذ بیح الله شریفې
یو نفر په زنګله کې رووان وو چی یو ناساپه زمري ورپسی مڼډی وهلی خو دا نفر مخکی وو او زمری شاته دواړو مڼډی وهلی هم داسی په…

غبرګون / لنډه کیسه

by خوشال کونړي مزاروال
د خوشال کونړي مزاروال لیکنه جوار څڼه بمبل دي. د جومې(جمعې) شپه ده. بختوره په کور کې د ناچارې ورځې یوازې پاتې ده. مور یې…

خبرتیاوي ,غونډي او پيغامونه

فروري 19, 2016 1064

په بلجیم کې د مشاعرې خبرتیا!

by jawed ahmadzai
فروري 19, 2016 1067

دفاتحې خبرتیا !

by jawed ahmadzai

میړاني دي چې یادیږي

فروري 19, 2016 1188

مرحوم ډاکټر عبدالوکیل‏

by Shah Hussain Khuramzai
میړنی دی چی یادیږی. په افغانستان کی داسی یو واقعی خدمتګار چی ساری به یی نه وی او د ملک هر وګړی او هری کورنی ته یی تر…

دخوست کتابتون

د شعرونو برخه کې نوي او تازه شوي شعرونه

فروري 19, 2016

د پرګنو ژبې

by سمیع الدین افغاني
فروري 19, 2016

د ژوند بهیر

by سمیع الدین افغاني
فروري 09, 2016

تسلي

by ارواښاد غني خان با با
فروري 09, 2016

ژوند خو تله دي

by ارواښاد غني خان با با

راپـورونـه او مـرکې

نومبر 30, 2015 1678

دښاغلي سميع الدين افغاني سره ادبي مرکه / دمرکې لمړ ۍ برخه.

by سميع الدين افغاني
زرلښت ډاډکام-کله اوڅنګه مو په شاعري پيل وکړکه لمړنی شعرمو په يادوي هغه هم مونږ سره شريک کړئ سميع الدين افغاني : ما له…

تاریخ څه وایی

مئي 19, 2013 5879

پښتانه د ولس پیژندني له نظره

by د ارواښاد ډاکتر کبیر ستوري
(د ارواښاد ډاکتر کبیر ستوري له ناچاپه لیکنو څخه) د لیکلو نیټه: فبروري ۱۹۷۳ پښتانه په افغانستان کښې تر ټولو ستره ولسي…